Birinin size sık sık mesaj atması, gün içinde sizi merak etmesi veya sizinle ilgilenmesi kendinizi değerli hissettiriyor olabilir. Peki bu ilgi azaldığında ne oluyor?
Mesajların seyrekleşmesi, eskisi kadar aranmadığınızı düşünmeniz veya partnerinizin bir süre kendi hayatına odaklanması sizde hemen “Artık beni sevmiyor”, “Benden sıkıldı” ya da “Kesin başka biri var” düşüncelerini ortaya çıkarıyor mu?
İlgi görmek, yakın ilişkilerin doğal ve önemli bir parçasıdır. Ancak kişinin kendisini değerli, sevilebilir veya güvende hissedebilmesi büyük ölçüde başka birinin ilgisine bağlı hale geldiğinde ilişkiler yorucu bir döngüye dönüşebilir.
Günlük dilde bu durum bazen “ilgi bağımlılığı” olarak ifade edilir.
Peki ilgi bağımlılığı nedir? Neden bazı insanlar ilgi azaldığında kendilerini sevilmiyor hisseder? Sürekli ilgi beklemek ile ilişkide sağlıklı bir yakınlık ihtiyacı arasındaki fark nedir?
“İlgi bağımlılığı” klinik bir tanı değildir. Daha çok kişinin başkalarından aldığı ilgi, onay ve yakınlığa aşırı derecede ihtiyaç duymasını anlatmak için günlük dilde kullanılan bir ifadedir.
Kişi karşısındaki insanın ilgisini yalnızca sevginin bir göstergesi olarak değil, zamanla kendi değerinin kanıtı olarak görmeye başlayabilir.
Bu durumda;
“Ben değerliyim.”
düşüncesinin yerini;
“Bana ilgi gösteriyorsa değerliyim.”
düşüncesi alabilir.
Dolayısıyla karşı tarafın ilgisindeki en küçük değişiklik kişinin kendisiyle ilgili algısını da etkileyebilir.
İlgi ve yakınlık ihtiyacı herkeste bulunabilir. Bu nedenle yalnızca partnerinizin sizinle ilgilenmesini istemeniz bir problem olduğu anlamına gelmez.
Ancak aşağıdaki davranışların yoğun ve sürekli hale gelmesi üzerinde durulması gereken bir örüntüye işaret edebilir:
Bu belirtilerden birkaçını yaşamak tek başına psikolojik bir bozukluk olduğu anlamına gelmez. Davranışların sıklığı, yoğunluğu ve kişinin günlük yaşamı ile ilişkileri üzerindeki etkisi önemlidir.
Bir ilişkinin başlangıcında iletişim oldukça yoğun olabilir. Gün boyunca mesajlaşmak, sık sık görüşmek ve karşılıklı merak zamanla daha dengeli bir düzene oturabilir.
Ancak bazı kişiler için ilgideki bu doğal değişim;
“İlişkimiz artık daha sakin.”
şeklinde değil;
“Artık beni eskisi kadar sevmiyor.”
şeklinde yorumlanabilir.
Burada çoğu zaman ilgi ile sevgi birbirine eşitlenmiştir.
Zihin şu bağlantıyı kurabilir:
Çok ilgi = Çok sevgi
Az ilgi = Az sevgi
İlgi yok = Artık sevilmiyorum
Oysa insanların iletişim sıklığı; iş hayatı, stres, yorgunluk, kişisel alan ihtiyacı ve günlük sorumluluklar gibi pek çok faktörden etkilenebilir.
İlginin azalması her zaman sevginin azaldığı anlamına gelmez.
Sürekli ilgi ihtiyacının tek bir nedeni yoktur.
Kişinin geçmiş ilişkileri, kendisiyle ilgili inançları, bağlanma örüntüleri, çocukluk deneyimleri ve mevcut ilişkisinin dinamikleri birlikte rol oynayabilir.
Örneğin sevginin tutarsız biçimde deneyimlendiği ilişkiler bazı kişilerde;
“İnsanların sevgisini kaybetmemek için sürekli bir şey yapmalıyım.”
inancının gelişmesine katkıda bulunabilir.
Geçmişte aldatılma, terk edilme veya ani ilişki kayıpları yaşayan kişiler de yeni ilişkilerinde karşı tarafın davranışlarındaki değişikliklere karşı daha tetikte olabilir.
Ancak sürekli ilgi ihtiyacı yaşayan herkesin geçmişinde mutlaka belirli bir travma bulunması gerektiği düşünülmemelidir.
İlgi bağımlılığında önemli konulardan biri özdeğerdir.
Kişi kendi değerini içsel olarak hissedemediğinde bunu dışarıdan almaya çalışabilir.
Birinin mesaj atması;
“Önemliyim.”
Birinin özlemesi;
“Değerliyim.”
Birinin sürekli yanında olmak istemesi;
“Sevilmeye değerim.”
anlamına gelmeye başlayabilir.
Sorun ilgi görmekten mutlu olmak değildir. Problem, ilgi olmadığında kişinin kendi değerinden şüphe etmeye başlamasıdır.
Sağlıklı bir özdeğer algısında kişinin başkalarından aldığı sevgi ve takdir önemlidir ancak kendi değerinin tek kaynağı değildir.
Yoğun ilgi ihtiyacının altında zaman zaman terk edilme korkusu bulunabilir.
Partner birkaç saat mesaj atmadığında kişi yalnızca onu özlemek yerine ilişkinin geleceğiyle ilgili kaygılanmaya başlayabilir.
“Benden uzaklaşıyor.”
“Kesin soğudu.”
“Bir şeyler değişti.”
“Beni bırakacak.”
gibi düşünceler ortaya çıkabilir.
Bu durumda kişinin asıl ihtiyacı bazen mesajın kendisinden çok ilişkinin hâlâ güvende olduğuna dair güvence olabilir.
Hayır.
İlgi bağımlılığı psikolojik bir tanı değildir. Kaygılı bağlanma ise bağlanma kuramı çerçevesinde yakın ilişkilerde görülebilen belirli eğilimleri açıklamak için kullanılan bir kavramdır.
Kaygılı bağlanma özellikleri gösteren kişiler yakın ilişkilerinde reddedilme veya terk edilme konusunda daha fazla endişe yaşayabilir ve partnerlerinden daha sık güvence bekleyebilir.
Bu nedenle iki kavram arasında bazı benzerlikler bulunabilir ancak birbirlerinin yerine kullanılmaları doğru değildir.
Telefonu sık sık kontrol etmek, mesaj gelmediğinde huzursuz olmak veya karşı tarafın çevrim içi olduğunu görüp size yazmamasını uzun süre düşünmek günümüzde oldukça sık karşılaşılan davranışlardır.
Burada mesaj yalnızca bir iletişim aracı olmaktan çıkıp;
“Beni düşünüyor mu?”
sorusunun cevabına dönüşebilir.
Mesaj geldiğinde kişi kısa süreli rahatlar.
Ancak bir süre sonra yeniden;
“Niye cevap vermedi?”
diye düşünmeye başlayabilir.
Böylece şu döngü oluşabilir:
Kaygı › Mesaj/ilgi bekleme › İlgi görme › Rahatlama › İlginin azalması › Yeniden kaygı
Bu nedenle sürekli güvence almak kısa vadede rahatlatıcı olsa da bazı durumlarda uzun vadede güvence ihtiyacını sürdürebilir.
Sosyal medya, başkalarının ilgisini ölçülebilir hale getirebilir.
Beğeni sayısı, görüntülenme, mesajlar ve takipçi etkileşimleri kişinin aldığı sosyal geri bildirimi sürekli takip edebilmesini sağlar.
Bu nedenle bazı kişiler;
“Fotoğrafımı neden beğenmedi?”
“Hikâyemi gördü ama neden yazmadı?”
“Çevrim içiydi ama bana cevap vermedi.”
gibi düşüncelere yoğun şekilde odaklanabilir.
Ancak dijital davranışlardan bir ilişkinin tamamı hakkında kesin sonuçlar çıkarmak yanıltıcı olabilir.
Hayır.
Sevdiğimiz kişinin bizi merak etmesini, bizimle zaman geçirmek istemesini ve sevgisini göstermesini beklemek son derece insani bir ihtiyaçtır.
Ama burada önemli bir ayrım vardır:
“Partnerimin bana ilgi göstermesini istiyorum.”
ile
“Partnerim bana ilgi göstermediğinde kendimi değersiz hissediyorum.”
aynı şey değildir.
Sağlıklı ilişkilerde yakınlık kadar bireysel alan da bulunabilir. İki kişinin sürekli iletişim halinde olmaması ilişkinin sağlıksız olduğu veya sevginin azaldığı anlamına gelmez.
Sürekli ilgi ve güvence ihtiyacı zamanla ilişkinin doğal akışını zorlaştırabilir.
Kişi partnerinin ilgisini kaybetmekten korktuğu için;
Diğer taraftan partner kendisini sürekli bir şey kanıtlamak zorundaymış gibi hissedebilir.
Böylece kişinin terk edilmemek için yaptığı davranışlar istemeden ilişkide daha fazla gerginlik oluşturabilir.
İlk adım, ilgi ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak değildir. Bunun yerine ilgiye yüklenen anlamı fark etmek önemlidir.
Örneğin partneriniz mesajınıza geç cevap verdiğinde kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
Amaç duyguyu bastırmak değil, duygunun arkasındaki ihtiyacı anlamaktır.
Romantik ilişkinin kişinin hayatındaki tek duygusal kaynak haline gelmesi, partnerin ilgisine duyulan ihtiyacı artırabilir.
Arkadaşlık ilişkileri, hobiler, kişisel hedefler, iş veya eğitim hayatı ve kişinin yalnız başına keyif aldığı aktiviteler bireysel alanın korunmasına yardımcı olabilir.
Sağlıklı bir ilişkide;
“Seni seviyorum ve sana ihtiyacım var.”
ile
“Sen olmadığında ben hiçbir şeyim.”
arasında önemli bir fark vardır.
İlişkinin yanında bireysel kimliğin de korunması önemlidir.
İhtiyaçları dile getirmek sağlıksız değildir. Ancak bunu suçlayıcı bir dille yapmak iletişimi zorlaştırabilir.
Örneğin;
“Sen artık beni hiç umursamıyorsun.”
yerine;
“Son zamanlarda iletişimimizin azaldığını hissediyorum ve bu beni biraz uzaklaşmış hissettiriyor. Birlikte daha fazla zaman geçirmeye ihtiyacım var.”
demek daha açık ve yapıcı bir iletişim sağlayabilir.
Böylece karşı tarafın ne düşündüğünü tahmin etmek yerine kendi duygunuzu ve ihtiyacınızı ifade etmiş olursunuz.
İlgi ve onay ihtiyacı;
bir ruh sağlığı uzmanından destek almak değerlendirilebilir.
Psikolojik destek sürecinde kişinin özdeğer algısı, terk edilme korkuları, bağlanma örüntüleri, ilişki deneyimleri ve güvence arama davranışları ele alınabilir.
Sevilmek ve ilgi görmek istemek bir problem değildir. Ancak kişinin kendisini değerli hissedebilmesi tamamen başkalarının ilgisine bağlı hale geldiğinde ilişkiler yorucu bir güvence arayışına dönüşebilir.
Amaç kimseye ihtiyaç duymamak değil; yakın ilişkiler kurarken kişinin kendi değerini ve bireyselliğini de koruyabilmesidir.
İlgi azaldığında yoğun kaygı yaşadığınızı, sürekli terk edilmekten korktuğunuzu veya ilişkilerinizde benzer döngüleri tekrar ettiğinizi düşünüyorsanız profesyonel psikolojik destek almayı değerlendirebilirsiniz.
APA Psikoloji ve Danışmanlık bünyesinde ilişki problemleri, özdeğer, terk edilme korkusu, bağlanma süreçleri, kaygı ve kişilerarası ilişkiler üzerine psikolojik destek süreci planlanabilir.
İlgi bağımlılığı klinik bir tanı değildir. Günlük dilde kişinin başkalarının ilgisine, onayına veya güvencesine yoğun ihtiyaç duymasını ve bunlar azaldığında kendisini değersiz veya sevilmiyor hissetmesini anlatmak için kullanılan bir ifadedir.
Özdeğer sorunları, terk edilme korkusu, geçmiş ilişki deneyimleri, reddedilme hassasiyeti ve bazı bağlanma örüntüleri sürekli güvence ve ilgi ihtiyacında rol oynayabilir. Ancak nedenler kişiden kişiye değişir.
Kişi zaman içerisinde ilgiyi sevginin temel kanıtı olarak görmeye başlayabilir. Böyle bir durumda iletişimin veya ilginin azalması doğrudan sevgisizlik olarak yorumlanabilir. Oysa ilgi düzeyindeki her değişiklik sevginin azaldığı anlamına gelmez.
Evet. Yakınlık, iletişim ve ilgi romantik ilişkilerin doğal parçalarıdır. Burada önemli olan ilginin kişinin kendi değerini belirleyen tek ölçüt haline gelip gelmediğidir.
Amaç bütün ilgi ihtiyacını ortadan kaldırmak değildir. İlgiye yüklenen anlamı fark etmek, kişinin özdeğerini yalnızca başkalarının davranışlarına bağlamamasını desteklemek, bireysel yaşam alanlarını güçlendirmek ve ilişkide ihtiyaçları açık biçimde ifade etmek yardımcı olabilir. Sorun yoğun ve tekrarlayıcıysa psikolojik destek değerlendirilebilir.
